خانه به دوش سرگرمی، دانستنی، سلامت، ورزش و … همه در خانه به دوش
اگر قرار باشد مسابقهای برای پیدا کردن بزرگترین حیوان دنیا برگزار شود، برنده آن نه فیل آفریقایی است، نه زرافه و نه حتی کوسه نهنگ؛ بلکه موجودی است که در دل اقیانوس زندگی میکند و ابعادی باورنکردنی دارد: نهنگ آبی.
خانه به دوش – نهنگ آبی با طولی تا حدود ۳۳ متر و وزنی بیش از ۱۵۰ تن، بزرگترین حیوان شناختهشده روی زمین است؛ حتی از بزرگترین دایناسورهای شناختهشده نیز عظیمتر به شمار میآید. اما فهرست بزرگترین حیوانات جهان فقط به نهنگ آبی محدود نمیشود. از نهنگهای غولپیکر اقیانوس گرفته تا فیل آفریقایی در خشکی و کوسه نهنگ در آبهای گرم، طبیعت پر از حیواناتی است که اندازهشان واقعاً حیرتانگیز است.
بزرگترین حیوانات جهان کدامند؟
برای اینکه مقایسه منصفانهتر باشد، در این فهرست حیوانات را بر اساس اندازه و وزن شناختهشده آنها بررسی میکنیم. نکته مهم این است که «بزرگترین» میتواند بر اساس وزن، طول یا ارتفاع معنا داشته باشد؛ بنابراین ممکن است یک حیوان از نظر طول رکورددار باشد و حیوان دیگری از نظر ارتفاع یا وزن.
۱. نهنگ آبی؛ بزرگترین حیوان دنیا
نام علمی: Balaenoptera musculus
طول: تا حدود ۳۳ متر
وزن: بیش از ۱۵۰ تن
وقتی صحبت از بزرگترین حیوان دنیا میشود، نام نهنگ آبی در صدر فهرست قرار میگیرد. NOAA Fisheries نهنگ آبی را بزرگترین حیوان روی زمین معرفی میکند. نمونههای بزرگ این گونه میتوانند به حدود ۱۱۰ فوت، یعنی نزدیک به ۳۳ متر، برسند و بیش از ۳۳۰ هزار پوند وزن داشته باشند.
تصور اندازه این جانور آسان نیست؛ طول یک نهنگ آبی بزرگ تقریباً با طول یک زمین بسکتبال برابری میکند. با وجود جثه عظیم، غذای اصلی آن موجودات بسیار کوچکی به نام کریل هستند و یک نهنگ آبی بزرگ ممکن است در دوره تغذیه روزانه چندین تن کریل مصرف کند.
نکته جالب اینکه مادههای نهنگ آبی معمولاً از نرها بزرگتر هستند و نهنگهای آبی قطب جنوب نیز میتوانند از برخی جمعیتهای دیگر این گونه بزرگتر شوند.
۲. نهنگ بالهای؛ غول دوم اقیانوس
نام علمی: Balaenoptera physalus
طول: حدود ۲۳ تا ۲۶ متر
وزن: حدود ۴۰ تا ۸۰ تن
نهنگ بالهای یا فینوال دومین گونه بزرگ نهنگ و دومین حیوان بسیار بزرگ در میان جانوران امروزی است. طبق اطلاعات NOAA، این نهنگ میتواند تا حدود ۸۵ فوت طول داشته باشد و وزن برخی نمونهها به ۸۰ تن برسد.
این جانور با وجود جثه عظیم، بدنی باریک و کشیده دارد و به همین دلیل ظاهری متفاوت از نهنگ آبی پیدا میکند. نهنگهای بالهای در اقیانوسهای سراسر جهان زندگی میکنند.
۳. نهنگ عنبر؛ بزرگترین نهنگ دنداندار
نام علمی: Physeter macrocephalus
طول نرها: تا حدود ۱۸ متر
اگر معیار را کمی تغییر دهیم و فقط نهنگهای دنداندار را بررسی کنیم، نهنگ عنبر به صدر فهرست میرسد. NOAA آن را بزرگترین نهنگ دنداندار جهان معرفی کرده است. نرهای این گونه میتوانند به حدود ۶۰ فوت، یعنی نزدیک به ۱۸ متر، برسند.
نهنگ عنبر فقط به خاطر اندازهاش مشهور نیست؛ این جانور یکی از شگفتانگیزترین غواصان دنیای حیوانات نیز محسوب میشود و میتواند برای مدت طولانی به اعماق اقیانوس شیرجه بزند.
۴. کوسه نهنگ؛ بزرگترین ماهی جهان
نام علمی: Rhincodon typus
طول: بیش از ۱۵ متر
اسمش ممکن است کمی گمراهکننده باشد، اما کوسه نهنگ نه نهنگ، بلکه یک ماهی است؛ و بزرگترین ماهی جهان محسوب میشود. NOAA میگوید این گونه میتواند بیش از ۵۰ فوت، یعنی بیش از ۱۵ متر، طول داشته باشد و چندین تن وزن داشته باشد.
کوسه نهنگ با وجود اندازه عظیم، برخلاف بسیاری از کوسههای شکارچی، از موجودات بسیار کوچک تغذیه میکند و با فیلتر کردن آب، غذا را از آن جدا میکند.
۵. فیل آفریقایی؛ بزرگترین حیوان خشکی
نام علمی: Loxodonta africana
وزن: معمولاً چندین تن؛ نمونههای استثنایی بیش از ۱۰ تن
اگر دریا را کنار بگذاریم و فقط خشکی را بررسی کنیم، فیل آفریقایی غول بیرقیب این قلمرو است. باغوحش سندیگو فیلهای آفریقایی را بزرگترین پستانداران خشکی معرفی میکند. یک فیل نر آفریقایی میتواند حدود ۷.۵ تن وزن داشته باشد و بزرگترین نمونه ثبتشده حدود ۱۰.۹ تن وزن داشته است.
فیلها برای حفظ چنین بدن بزرگی به غذای فراوان نیاز دارند و ممکن است روزانه حدود ۷۵ تا ۱۵۰ کیلوگرم پوشش گیاهی مصرف کنند. آنها بخش قابلتوجهی از روز را صرف غذا خوردن میکنند.
۶. نهنگ عنبر کوتوله؟ نه! نهنگهای بزرگتر دیگری هم هستند
در میان بزرگترین حیوانات جهان، چندین گونه نهنگ دیگر نیز قرار میگیرند. برای مثال نهنگ سی میتواند تا حدود ۱۸ متر طول داشته باشد و وزن آن به حدود ۴۵ تن برسد.
نهنگ گوژپشت نیز با طول حدود ۱۸ متر و وزن نزدیک به ۴۰ تن از جانوران بزرگ اقیانوس به شمار میرود.
۷. نهنگ راست شمال اقیانوس اطلس
طول: تا حدود ۱۶ متر
وزن: تا حدود ۶۳ تن
نهنگ راست شمال اقیانوس اطلس یکی دیگر از نهنگهای بزرگ جهان است. نمونههای بزرگ این گونه میتوانند تا حدود ۵۲ فوت طول و ۱۴۰ هزار پوند وزن داشته باشند.
این گونه علاوه بر اندازه قابلتوجه، از نظر حفاظتی نیز اهمیت زیادی دارد و در رده گونههای در معرض خطر قرار گرفته است.
۸. نهنگ خاکستری
طول: حدود ۱۵ متر
وزن: حدود ۴۱ تن
نهنگ خاکستری از دیگر غولهای اقیانوس است. NOAA طول آن را حدود ۴۹ فوت و وزنش را حدود ۹۰ هزار پوند اعلام کرده است.
این گونه به مهاجرتهای طولانی خود نیز شهرت دارد و برخی جمعیتهای آن در مسیرهای مهاجرتی بسیار طولانی بین مناطق تغذیه و زادآوری حرکت میکنند.
۹. نهنگ گوژپشت
نام علمی: Megaptera novaeangliae
طول: حدود ۱۸ متر
وزن: تا حدود ۴۰ تن
نهنگ گوژپشت شاید به اندازه نهنگ آبی عظیم نباشد، اما همچنان یکی از بزرگترین جانوران کره زمین است. NOAA وزن آن را تا حدود ۴۰ تن و طول آن را تا حدود ۶۰ فوت گزارش کرده است.
این نهنگ به آوازهای پیچیده و رفتارهای نمایشی مانند بیرون پریدن از آب نیز شهرت دارد.
۱۰. فیل دریایی؛ یکی از بزرگترین پستانداران خشکیزی ـ دریایی
فیلهای دریایی نیز در گروه پستانداران بسیار بزرگ قرار میگیرند. نرهای فیل دریایی شمالی میتوانند چندین هزار پوند وزن داشته باشند و بخش زیادی از وزن خود را در فصلهای تغذیه به دست آورند.
البته اندازه آنها با غولهایی مانند نهنگ آبی قابل مقایسه نیست؛ اما در میان پستانداران دریاییِ غیرنهنگی، جثه بسیار بزرگی دارند.
جدول بزرگترین حیوانات جهان
| حیوان | بیشترین اندازه تقریبی | ویژگی |
|---|---|---|
| نهنگ آبی | تا ۳۳ متر / بیش از ۱۵۰ تن | بزرگترین حیوان زمین |
| نهنگ بالهای | تا ۲۶ متر / ۸۰ تن | دومین نهنگ بزرگ |
| نهنگ عنبر | تا ۱۸ متر | بزرگترین نهنگ دنداندار |
| کوسه نهنگ | بیش از ۱۵ متر | بزرگترین ماهی جهان |
| فیل آفریقایی | بیش از ۱۰ تن در نمونههای استثنایی | بزرگترین حیوان خشکی |
| نهنگ سی | تا حدود ۱۸ متر | از بزرگترین نهنگها |
| نهنگ گوژپشت | تا حدود ۱۸ متر / ۴۰ تن | یکی از بزرگترین نهنگها |
| نهنگ راست شمال اطلس | تا حدود ۱۶ متر / ۶۳ تن | نهنگ بزرگ و در معرض خطر |
| نهنگ خاکستری | حدود ۱۵ متر / ۴۱ تن | از غولهای اقیانوس |
| فیل دریایی | چندین تن | از بزرگترین پستانداران دریایی غیرنهنگی |
بزرگترین حیوان دنیا کدام است؟
اگر همه جانوران زنده را در نظر بگیریم، پاسخ روشن است: نهنگ آبی بزرگترین حیوان دنیا است. بر اساس دادههای بهروز NOAA، این گونه میتواند به حدود ۳۳ متر طول و بیش از ۱۵۰ تن وزن برسد.
اما اگر فقط حیوانات خشکی را بررسی کنیم، فیل آفریقایی در جایگاه نخست قرار میگیرد و اگر معیار فقط ماهیها باشد، کوسه نهنگ بزرگترین ماهی جهان است.
چرا بیشتر بزرگترین حیوانات جهان در اقیانوس زندگی میکنند؟
اقیانوس محیطی متفاوت از خشکی است. آب میتواند بخش زیادی از وزن بدن جانور را تحمل کند و همین موضوع به حیوانات دریایی اجازه میدهد به اندازههایی برسند که روی خشکی بسیار دشوارتر است.
به همین دلیل، وقتی فهرست بزرگترین حیوانات جهان را بررسی میکنیم، بخش بزرگی از جایگاههای نخست به نهنگها اختصاص دارد. در مقابل، در خشکی محدودیتهای ناشی از وزن بدن و جاذبه باعث شده فیل آفریقایی بزرگترین پستاندار خشکی باشد.
آیا نهنگ آبی از دایناسورها هم بزرگتر است؟
در مورد مقایسه با تمام دایناسورها نمیتوان یک حکم ساده برای همه گونهها صادر کرد، زیرا برآورد اندازه بسیاری از دایناسورهای عظیمالجثه با عدم قطعیت همراه است. اما نهنگ آبی بدون تردید در میان بزرگترین حیواناتی قرار دارد که تاکنون روی زمین زندگی کردهاند و از نظر جرم، رکورددار حیوانات شناختهشده امروزی است. NOAA نیز آن را بزرگترین حیوان روی زمین معرفی میکند.
و در نهایت . . .
طبیعت برای ساختن غولهای واقعی، اقیانوسها را انتخاب کرده است. نهنگ آبی بزرگترین حیوان دنیا است؛ نهنگ بالهای در رتبه بعدی میان نهنگهای بزرگ قرار دارد، کوسه نهنگ بزرگترین ماهی جهان است و فیل آفریقایی عنوان بزرگترین حیوان خشکی را در اختیار دارد.
آنچه این حیوانات را جذابتر میکند فقط اندازه آنها نیست؛ بسیاری از همین غولها با وجود جثه شگفتانگیز، با تهدیدهایی مانند تغییرات اقلیمی، برخورد با کشتیها، گرفتارشدن در ابزارهای ماهیگیری و از بین رفتن زیستگاه روبهرو هستند
