خانه به دوش سرگرمی، دانستنی، سلامت، ورزش و … همه در خانه به دوش
در دنیای حیوانات، سرعت فقط به دویدن روی زمین محدود نمیشود. بعضی جانوران در هوا با سرعتی باورنکردنی شیرجه میروند، بعضی روی خشکی در چند ثانیه شتاب میگیرند و برخی دیگر در آب به شکار میزنند. اما اگر سؤال این باشد که سریعترین حیوان دنیا کدام است، پاسخ به یک نکته مهم بستگی دارد: سرعت را در چه شرایطی اندازه بگیریم؟
خانه به دوش – در میان حیوانات، شاهین بحری (Peregrine Falcon) در هنگام شیرجه شکار، با سرعتی در حدود ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت یا حتی بیشتر حرکت میکند و به همین دلیل معمولاً سریعترین حیوان جهان شناخته میشود. در مقابل، یوزپلنگ عنوان سریعترین پستاندار و سریعترین حیوان خشکی را در اختیار دارد.
سریعترین حیوانات جهان کدامند؟
برای مقایسه بهتر، سرعتهای ثبتشده یا گزارششده را در نظر گرفتهایم. البته باید توجه داشت که سرعت برخی حیوانات در شرایط آزمایشگاهی، هنگام شیرجه یا در یک تعقیب کوتاه اندازهگیری شده و الزاماً به معنی حفظ آن سرعت برای مدت طولانی نیست.
| رتبه | حیوان | بیشینه سرعت تقریبی | محیط |
|---|---|---|---|
| ۱ | شاهین بحری | بیش از ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت | هوا، هنگام شیرجه |
| ۲ | یوزپلنگ | حدود ۹۷ تا ۱۱۳ کیلومتر بر ساعت | خشکی |
| ۳ | شاهین جر (Gyrfalcon) | حدود ۲۰۹ کیلومتر بر ساعت در شیرجه | هوا |
| ۴ | شترمرغ | حدود ۷۰ کیلومتر بر ساعت | خشکی |
| ۵ | آنتلوپهای بسیار سریع | حدود ۸۰ تا ۹۰ کیلومتر بر ساعت | خشکی |
| ۶ | برخی پرندگان شکاری | بیش از ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت در شیرجه | هوا |
| ۷ | اسب مسابقه | حدود ۷۰ کیلومتر بر ساعت | خشکی |
نکته: رتبهبندی حیوانات سریع با توجه به نوع حرکت، روش اندازهگیری و شرایط ثبت سرعت میتواند متفاوت باشد؛ بنابراین بهتر است اعداد را بهعنوان سرعتهای تقریبی در نظر گرفت.
۱. شاهین بحری؛ سریعترین حیوان دنیا
نام علمی: Falco peregrinus
سرعت در شیرجه: حدود ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت یا بیشتر
اگر معیار، بیشترین سرعت ثبتشده هنگام حرکت طبیعی حیوان باشد، شاهین بحری در صدر قرار میگیرد. این پرنده هنگام شکار از ارتفاع زیاد به سمت طعمه شیرجه میزند؛ حرکتی که به آن stoop گفته میشود.
بر اساس اطلاعات آزمایشگاه پرندهشناسی دانشگاه کرنل، شاهین بحری در شیرجه شکار میتواند به حدود ۲۳۸ مایل بر ساعت، معادل حدود ۳۸۳ کیلومتر بر ساعت، برسد؛ البته سرعتهای ثبتشده در مطالعات مختلف متفاوت بودهاند. همین اختلاف نشان میدهد که نباید یک عدد قطعی را بدون توجه به روش اندازهگیری به همه شاهینهای بحری نسبت داد.
این پرنده در پرواز معمولی بسیار آهستهتر حرکت میکند و سرعت آن هنگام تعقیب مستقیم طعمه حدود ۱۱۲ کیلومتر بر ساعت گزارش شده است. بنابراین رکورد خارقالعاده آن مربوط به شیرجه عمودی برای شکار است، نه پرواز عادی.
شاهین بحری چگونه به چنین سرعتی میرسد؟
بدن این پرنده برای شکار هوایی ساخته شده است. بالهای قدرتمند، شکل آیرودینامیک بدن و توانایی کنترل حرکت در سرعت بالا به آن اجازه میدهد از ارتفاع زیاد به سمت طعمه سقوط کند.
شاهین بحری همچنین یکی از گستردهترین پرندگان جهان است و در بسیاری از مناطق مختلف، از سواحل گرفته تا محیطهای شهری، دیده میشود.
۲. یوزپلنگ؛ سریعترین حیوان خشکی
نام علمی: Acinonyx jubatus
سرعت: حدود ۹۷ تا ۱۱۳ کیلومتر بر ساعت در برخی برآوردها
وقتی پای تندروترین حیوانات خشکی به میان میآید، یوزپلنگ بدون رقیب جدی در صدر قرار دارد. منابع مختلف سرعت نهایی یوزپلنگ را متفاوت گزارش کردهاند؛ National Geographic سرعتی نزدیک به ۱۱۳ کیلومتر بر ساعت را برای آن ذکر میکند، در حالی که اندازهگیریهای میدانی دقیقتر در برخی تعقیبها سرعتهای پایینتری را ثبت کردهاند.
یوزپلنگ برای مسابقههای طولانی ساخته نشده است. این گربه بزرگ در یک تعقیب کوتاه، با شتاب زیاد خود را به طعمه میرساند و نمیتواند سرعت بسیار بالا را برای مدت طولانی حفظ کند. National Geographic گزارش میکند که یوزپلنگ میتواند در حدود سه ثانیه به سرعت ۶۰ مایل بر ساعت برسد.
راز سرعت یوزپلنگ فقط پاهای بلند آن نیست. ستون فقرات انعطافپذیر، بدن سبک، عضلات قدرتمند و دم بلند به این حیوان کمک میکنند در هنگام دویدن گامهای بلندی بردارد و حتی در سرعت زیاد تغییر مسیر دهد.
بررسیهای میدانی نیز نشان دادهاند که یوزپلنگ در طبیعت ممکن است همیشه به سرعتهای مشهور و حداکثری خود نرسد؛ در یک مطالعه، بیشترین سرعت ثبتشده برای یوزپلنگهای مورد بررسی حدود ۹۳ کیلومتر بر ساعت بود.
۳. شاهین جر؛ یکی دیگر از شکارچیان فوقسریع
شاهین جر یا Gyrfalcon یکی از بزرگترین گونههای شاهین است و در هنگام شیرجه برای شکار میتواند به سرعت بسیار بالایی برسد.
دانشگاه کرنل سرعت شیرجه این پرنده را تا حدود ۱۳۰ مایل بر ساعت، معادل حدود ۲۰۹ کیلومتر بر ساعت گزارش کرده است.
البته این سرعت با رکورد شاهین بحری فاصله زیادی دارد، اما همچنان شاهین جر را در میان سریعترین پرندگان جهان قرار میدهد.
۴. شترمرغ؛ سریعترین پرنده دونده
شاید عجیب باشد که یکی از سریعترین حیوانات خشکی، پرواز نمیکند. شترمرغ با پاهای بلند و قدرتمند خود میتواند با سرعتی در حدود ۷۰ کیلومتر بر ساعت حرکت کند.
این پرنده برای دویدن در مسافتهای نسبتاً طولانی بسیار مناسبتر از بسیاری از حیوانات سریع دیگر است. ساختار پاهای شترمرغ و گامهای بلند آن باعث شده بتواند بدون نیاز به بال زدن، با سرعت زیادی از خطر فرار کند.
۵. آنتلوپها؛ دوندههای استقامتی دشتها
برخی گونههای آنتلوپ نیز در فهرست سریعترین حیوانات جهان قرار میگیرند. بدن کشیده، پاهای بلند و سازگاری با زندگی در دشتهای باز به آنها اجازه میدهد هنگام فرار از شکارچیان سرعت زیادی بگیرند.
برخلاف یوزپلنگ که برای یک انفجار کوتاه سرعت ساخته شده است، بعضی از آنتلوپها ترکیب بهتری از سرعت، چابکی و استقامت دارند.
چرا یوزپلنگ با وجود سرعت زیاد، سریعترین حیوان دنیا نیست؟
پاسخ در نوع حرکت است.
یوزپلنگ روی زمین میدود، در حالی که شاهین بحری هنگام شکار از ارتفاع زیادی به سمت پایین شیرجه میرود. بنابراین مقایسه مستقیم سرعت این دو چندان دقیق نیست.
اگر بگوییم:
سریعترین حیوان در شیرجه: شاهین بحری
سریعترین پستاندار: یوزپلنگ
سریعترین حیوان خشکی: یوزپلنگ
یکی از سریعترین پرندگان در پرواز عادی: گونههای مختلف پرندگان سریعپرواز
تصویر دقیقتری از موضوع به دست میآید.
سرعت یوزپلنگ بیشتر است یا انسان؟
اختلاف بسیار زیاد است. یوزپلنگ میتواند در چند ثانیه به سرعتی برسد که انسان حتی در بالاترین سطح ورزشی نیز نمیتواند به آن نزدیک شود. برای مقایسه، رکورد دوی ۱۰۰ متر یوسین بولت سرعت متوسطی حدود ۳۷.۶ کیلومتر بر ساعت در کل مسابقه ایجاد کرد؛ در حالی که یوزپلنگ در یک تعقیب کوتاه میتواند به بیش از دو برابر این سرعت برسد.
سریعترین حیوان دنیا در آب کدام است؟
پاسخ به این سؤال به دلیل تفاوت روشهای اندازهگیری چندان ساده نیست. سرعت بسیاری از جانوران دریایی با دقت کمتری نسبت به حیوانات خشکی یا پرندگان ثبت شده است و اعداد منتشرشده برای گونههای مختلف متفاوت هستند.
به همین دلیل، بهتر است در یک فهرست علمی سریعترین حیوانات آبزی، سرعت هر گونه همراه با روش اندازهگیری و منبع معتبر بررسی شود و از ارائه یک رتبهبندی قطعی بدون توضیح خودداری شود.
سریعترین حیوان جهان چرا اینقدر سریع است؟
سرعت بالا معمولاً نتیجه یک ویژگی منفرد نیست. در حیوانات سریع، مجموعهای از سازگاریهای بدنی و رفتاری در کنار هم قرار گرفتهاند.
در یوزپلنگ، ستون فقرات انعطافپذیر، پاهای بلند، عضلات قدرتمند و دم به حفظ تعادل در سرعت بالا کمک میکنند. National Geographic همچنین به نقش ساختار گوش داخلی این حیوان در کنترل حرکت سر هنگام دویدن اشاره کرده است.
در شاهین بحری نیز شکل بدن و بالها، قدرت پرواز و توانایی کنترل دقیق مسیر در شیرجه به آن اجازه میدهد در سرعتی بسیار بالا به سمت شکار حرکت کند.
جمعبندی؛ تندروترین حیوانات جهان کداماند؟
اگر فقط دنبال یک جواب برای سؤال «سریعترین حیوان دنیا کدام است؟» باشیم، شاهین بحری در هنگام شیرجه شکار شناختهشدهترین پاسخ است و میتواند به سرعتهایی بیش از ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت برسد. اما در خشکی، داستان کاملاً متفاوت است: یوزپلنگ سریعترین حیوان خشکی و سریعترین پستاندار جهان است و در یک دویدن کوتاه میتواند به سرعتی نزدیک به ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت یا بیشتر برسد. در واقع، دنیای حیوانات یک مسابقه سرعت با یک خط پایان مشترک نیست؛ هر زیستگاه قهرمان خودش را دارد و بعضی از این رکوردها هنوز با روشهای دقیق علمی در حال بررسی هستند.
