بروزرسانی ۱۴۰۵

ترشی خانگی یکی از محبوب ترین چاشنی های سفره ایرانی است؛ از ترشی مخلوط و لیته گرفته تا سیرترشی، ترشی بادمجان، هفت بیجار و ترشی فلفل. هر خانواده هم روش خودش را برای درست کردن ترشی دارد و گاهی یک تغییر کوچک در سبزی یا ادویه، طعم کاملا متفاوتی ایجاد می کند.

خانه به دوش – اگر می خواهید امسال خودتان دست به کار شوید، در این مطلب چند مورد از محبوب ترین ترشی های خانگی ایرانی را همراه با دستور ساده و نکات مهم آماده کرده ایم. دستورها را طوری نوشته ایم که لازم نباشد برای رسیدن به جواب، چند صفحه متن طولانی بخوانید.

قبل از درست کردن ترشی این ۵ نکته را بدانید

قبل از هر دستور، این چند نکته را جدی بگیرید:

1. مواد اولیه را تازه و سالم انتخاب کنید.
2. بعد از شستن سبزیجات، آنها را کاملا خشک کنید.
3. شیشه و درب آن باید تمیز و کاملا خشک باشد.
4. مواد باید تا حد امکان زیر سطح سرکه قرار بگیرند.
5. برای برداشتن ترشی همیشه از قاشق تمیز و خشک استفاده کنید.

نکته مهم: اگر ترشی کپک زد یا بوی غیرعادی و نشانه های فساد داشت، قسمت کپک زده را جدا نکنید و بقیه ترشی را مصرف نکنید.

۱. ترشی مخلوط؛ انتخاب همیشگی سفره ایرانی

ترشی مخلوط را می توان با ترکیب سبزیجات مختلف درست کرد و به همین دلیل دست شما برای تغییر مواد کاملا باز است.

مواد لازم

گل کلم، هویج، کرفس، خیار، فلفل سبز، سیر، کلم سفید یا قرمز، سبزی ترشی، سرکه و نمک.

طرز تهیه ترشی مخلوط

سبزیجات را به اندازه دلخواه خرد کنید و پس از شستن، کاملا خشک کنید. آنها را همراه سیر و سبزی معطر داخل شیشه بریزید. سپس سرکه و نمک را اضافه کنید تا مواد کاملا پوشانده شوند.

اگر ترشی ترد دوست دارید، سبزیجات را نپزید. شیشه را در جای خنک و دور از نور قرار دهید تا طعم مواد به خوبی جا بیفتد.

برای درست کردن یه ترشی مخلوط مهمان پسند و خوش طعم حتما ترشی خود را با دستورات در لینک زیر درست کنید:

طرز تهیه ترشی مخلوط خانگی خوشمزه، ترد و ماندگار

۲. ترشی لیته؛ خوش عطر و محبوب

ترشی لیته به دلیل بافت نرم و طعم تند و خوش عطر، یکی از محبوب ترین ترشی های خانگی است. در دستورهای رایج، بادمجان، سیر، هویج، گل کلم، فلفل و سبزی های معطر استفاده می شود.

مواد لازم

• بادمجان: ۱ کیلو
• هویج: ۲ عدد
• گل کلم: حدود ۳۰۰ گرم
• سیر: ۱ بوته
• فلفل سبز: به مقدار دلخواه
• سبزی ترشی: حدود ۲۰۰ گرم
• سرکه: به مقدار لازم
• نمک و ادویه ترشی: به مقدار لازم

طرز تهیه

بادمجان ها را با مقدار کمی سرکه بپزید یا کبابی کنید و اجازه دهید آب اضافی آنها کاملا خارج شود. سپس بادمجان، سیر، هویج، گل کلم و فلفل را ریز خرد یا چرخ کنید.

سبزی ترشی، نمک و ادویه را اضافه کنید و در پایان سرکه را کم کم بریزید تا به غلظت دلخواه برسد. سپس ترشی را داخل شیشه کاملا خشک بریزید.

ترفند خوشمزه تر شدن: اگر بادمجان را کبابی کنید، ترشی لیته عطر دودی و متفاوتی پیدا می کند.

برای اینکه ترشی لیته خوش مزه در بیاد دستورات کلی و نکات ریز را در لینک زیر بخوانید:

طرز تهیه ترشی لیته خانگی خوش عطر، خوشمزه و مجلسی

۳. ترشی بادمجان؛ ساده یا شکم پر

ترشی بادمجان را می توانید به صورت خردشده، لیته یا بادمجان شکم پر درست کنید.

مواد لازم

بادمجان کوچک، سیر، فلفل سبز، سبزی ترشی، سرکه و نمک.

روش تهیه

برای مدل ساده، بادمجان ها را خرد کنید و با مقدار کمی سرکه کمی نرم کنید. پس از خنک شدن، آنها را همراه سیر، فلفل و سبزی ترشی داخل شیشه بریزید و روی مواد سرکه بریزید.

برای ترشی بادمجان شکم پر، بادمجان های کوچک را از طول شکاف دهید، کمی با سرکه نرم کنید و داخل آنها را با مخلوط سیر، سبزی ترشی و فلفل پر کنید. سپس در شیشه بچینید و کاملا با سرکه بپوشانید.

برای درست کردن ترشی بادمجان خیلی خوشمزه مطلب زیر را بخوانید و طبق دستورات آن ترشی خود را بیندازید.

• طرز تهیه ترشی بادمجان ساده و خوشمزه

۴. ترشی سیر؛ هرچه بماند خوشمزه تر می شود

سیرترشی یکی از ترشی های قدیمی و محبوب ایرانی است و برخلاف بسیاری از ترشی ها، برای رسیدن به طعم خاص خود به زمان بیشتری نیاز دارد.

مواد لازم

سیر تازه، سرکه و نمک.

طرز تهیه

پوست بیرونی سیرها را جدا کنید و پس از شست وشو کاملا خشک کنید. سیرها را داخل شیشه تمیز بریزید، کمی نمک اضافه کنید و روی آنها سرکه بریزید.

درب شیشه را محکم ببندید و در جای خنک و تاریک قرار دهید. سیر با گذشت زمان نرم تر و طعم آن ملایم تر می شود.

اگر دنبال سیرترشی چند ساله هستید، مهم ترین ماده اولیه صبر است! 

برای درست کردن یه ترشی سیر خوشمزه و بی نظیر حتما ترشی خود را با دستورات در لینک زیر درست کنید

طرز تهیه ترشی سیر خانگی خوشمزه، ساده و ماندگار

۵. ترشی فلفل؛ برای عاشقان طعم تند

اگر غذاهای تند را دوست دارید، ترشی فلفل یکی از ساده ترین گزینه هاست.

مواد لازم

فلفل سبز، سیر، سرکه و نمک.

طرز تهیه

فلفل ها را بشویید و کاملا خشک کنید. چند سوراخ کوچک روی آنها ایجاد کنید تا سرکه بهتر به داخل فلفل نفوذ کند. فلفل و سیر را داخل شیشه بریزید و سرکه و نمک اضافه کنید. بعد از مدتی، فلفل ها نرم تر و طعم آنها دلچسب تر می شود.

۶. ترشی هفت بیجار؛ ترشی اصیل و رنگارنگ

ترشی هفت بیجار یکی از ترشی های سنتی شناخته شده ایران است که نام آن با بیجار در استان کردستان گره خورده است. در دستورهای مختلف آن از موادی مانند گل کلم، بادمجان، خیار، فلفل و سبزی های معطر استفاده می شود. این ترشی در مناطق مختلف ایران با دستورهای محلی متفاوت تهیه می شود.

مواد پیشنهادی

گل کلم، بادمجان، خیار، هویج، فلفل سبز، سیر، سبزی ترشی، سرکه، نمک و ادویه ترشی.

طرز تهیه

مواد را به اندازه دلخواه خرد کنید. بادمجان را کمی با سرکه نرم کنید و پس از خنک شدن با سایر مواد مخلوط کنید. همه مواد را داخل شیشه بریزید و سرکه را اضافه کنید تا کاملا پوشانده شوند.

اگر اهل ترشی های پرادویه هستید، گلپر، سیاه دانه و تخم گشنیز انتخاب های خوبی هستند.

۷. ترشی کلم قرمز؛ ساده، زیبا و فوری

این ترشی برای کسانی که دنبال یک دستور ساده هستند انتخاب خوبی است و به خاطر رنگ زیبای کلم قرمز، ظاهر سفره را هم جذاب می کند.

مواد لازم

کلم قرمز، سرکه، نمک و در صورت تمایل کمی شکر.

طرز تهیه

کلم را باریک خرد کنید و داخل شیشه تمیز بریزید. کمی نمک اضافه کنید و سرکه را روی آن بریزید تا کلم کاملا پوشانده شود.

اگر طعم ملایم تر دوست دارید، مقدار کمی شکر اضافه کنید.

۸. ترشی بندری؛ تند و پرادویه

ترشی بندری برای کسانی مناسب است که ترشی تند و پرادویه را می پسندند.

مواد لازم

بادمجان، هویج، گل کلم، سیر، فلفل تند، سبزی معطر، تمر هندی، سرکه، نمک و ادویه ترشی.

طرز تهیه

سبزیجات را خرد کنید و بادمجان را کمی با سرکه بپزید. تمر هندی را در مقداری سرکه حل و صاف کنید. سپس همه مواد را با هم مخلوط کنید و داخل شیشه بریزید.

تمر هندی، طعم ترش و متفاوتی به این ترشی می دهد.

۹. ترشی نازخاتون؛ عطر شمال در یک شیشه

ترشی نازخاتون بیشتر با بادمجان کبابی، سیر، سبزی معطر و آبغوره شناخته می شود و عطر بادمجان کبابی، بخش جذاب این ترشی است.

طرز تهیه کوتاه

بادمجان ها را کبابی کنید، پوست بگیرید و له کنید. سیر خردشده، سبزی معطر، نمک و آبغوره را اضافه کنید و مواد را خوب مخلوط کنید.

برای طعم دودی بیشتر، بادمجان را روی شعله مستقیم کباب کنید.

۱۰. ترشی چغندر یا لبو؛ خوشرنگ و متفاوت

اگر دوست دارید ترشی شما رنگ زیبایی داشته باشد، ترشی لبو گزینه جذابی است.

چغندر را بپزید و به شکل حلقه ای یا خلالی خرد کنید. سپس آن را داخل شیشه بریزید و با سرکه و کمی نمک بپوشانید. برای طعم شیرین تر می توانید مقدار کمی شکر اضافه کنید.

۱۱. ترشی هویج؛ ساده برای روزهای شلوغ

هویج را حلقه ای یا خلالی خرد کنید و داخل شیشه بریزید. کمی نمک و در صورت تمایل مقدار کمی شکر و دانه خردل اضافه کنید. سپس سرکه را روی مواد بریزید.

این ترشی به دلیل آماده سازی ساده، گزینه خوبی برای کسانی است که دنبال ترشی خانگی سریع و کم دردسر هستند.

۱۲. ترشی انبه؛ انتخابی متفاوت و جنوبی

اگر طعم های تند و متفاوت را دوست دارید، ترشی انبه را هم امتحان کنید. این ترشی در جنوب ایران طرفداران زیادی دارد و معمولا با انبه نارس، سرکه، فلفل و ادویه تهیه می شود.

انبه نارس را خرد کنید و همراه ادویه، نمک و فلفل داخل شیشه بریزید. سپس سرکه اضافه کنید تا مواد کاملا پوشانده شوند.

چطور ترشی خانگی کپک نزند؟

این یکی از پرتکرارترین سوال ها هنگام درست کردن ترشی است. مهم ترین نکته، کنترل رطوبت و تمیزی ظرف است.

• سبزیجات را بعد از شستن کاملا خشک کنید.
• شیشه باید کاملا تمیز و خشک باشد.
• مواد را با دست خیس داخل شیشه نریزید.
• سرکه باید سطح مواد را بپوشاند.
• از قاشق خیس برای برداشتن ترشی استفاده نکنید.
• ترشی را دور از نور مستقیم خورشید و گرمای زیاد نگه دارید.
• بعد از باز کردن شیشه، نگهداری آن در یخچال انتخاب مناسب تری است.

نکته مهم: اگر ترشی کپک زده، بوی نامطبوع پیدا کرده یا نشانه واضح فساد دارد، مصرف آن را کنار بگذارید.

ترشی را با چه سرکه ای درست کنیم؟

برای بیشتر ترشی ها می توانید از سرکه سفید، سرکه انگور یا سرکه سیب استفاده کنید. انتخاب سرکه بیشتر به ذائقه و نوع ترشی بستگی دارد.

سرکه سفید طعم تمیز و تیزتری دارد و برای بسیاری از ترشی های مخلوط مناسب است. سرکه انگور یا سیب می تواند طعم ملایم تر و متفاوتی ایجاد کند.

ترشی خانگی چقدر ماندگاری دارد؟

مدت ماندگاری ترشی به نوع ترشی، میزان اسیدیته، نمک، شرایط تهیه و نگهداری بستگی دارد و نمی توان برای همه ترشی ها یک زمان ثابت تعیین کرد.

هرچه مواد تمیزتر و خشک تر باشند و ترشی به شکل مناسب در ظرف دربسته و محیط خنک نگهداری شود، کیفیت آن بهتر حفظ می شود. پس از باز کردن شیشه نیز بهتر است ترشی در یخچال نگهداری شود.

کدام ترشی را درست کنیم؟

اگر ترشی ساده و همه پسند می خواهید، ترشی مخلوط انتخاب خوبی است.

اگر ترشی نرم و پرادویه دوست دارید، سراغ لیته بروید.

اگر عاشق طعم بادمجان هستید، ترشی بادمجان یا نازخاتون را امتحان کنید.

برای یک ترشی سنتی و متفاوت هم هفت بیجار انتخاب جذابی است.

و اگر اهل طعم تند هستید، ترشی بندری یا ترشی فلفل احتمالا بیشتر به ذائقه شما می خورد.